اتاق بازرگانی صنایع معادن و کشاورزی خراسان رضوی

سال جهش تولید

منو

چگونگی ارزش آفرینی از ضایعات کشتارگاه‌‌های طیور

چگونگی ارزش آفرینی از ضایعات کشتارگاه‌‌های طیور
نویسنده خبر : روابط عمومی تاریخ بارگذاری : دوشنبه ، 26 آبان 1399

در بیست و هفتمین جلسه دبیرخانه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی بررسی شد:

چگونگی ارزش آفرینی از ضایعات کشتارگاه‌‌های طیور

مشکلات کشتارگاه‌های طیور استان در زمینه ضایعات کشتار و همچنین تغییر در شاخص های  تست های  آلایندگی، موضوع بیست و هفتمین جلسه دبیرخانه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی بود. در این نشست، طرحی برای فراوری ضایعات مرغ کشتارگاه‌ها نیز مطرح شد و مورد بحث و بررسی از سوی اعضا قرار گرفت.

به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی؛ «علی اکبر لبافی»، رئیس این دبیرخانه ضمن توضیحی از اهداف تشکیل جلسات دبیرخانه و شورای گفتگو اظهار کرد: انجمن صنفی کارفرمایان کشتارگاه‌های صنعتی طیور استان با ارسال نامه‌ای به دبیرخانه شورای گفتگو، خواستار بررسی دو موضوع و ارائه و پیشنهاد راهکار برای حل آنها شده است؛ نخست، بحث افزایش استعلام و آزمایش های آلایندگی کشتارگاه‌ها از 7 به 18 آیتم است که افزایش هزینه ها را برای کشتارگاه‌ها در شرایط سخت کرونایی به دنبال داشته است.

وی افزود: موضوع دوم، بحث ضایعات کشتارگاهی از جمله سر مرغ، پا، صفرا و... است که اعضای انجمن معتقدند این ضایعات هم  ظرفیت استفاده و فراوری دارند. از طرفی، این ضایعات مشکلات محیط زیستی نیز به دنبال دارد که در صورت جذب سرمایه گذار و فراهم کردن زیرساخت های نگهداری مناسب، می توان این مشکل را حل کرده و در این بخش بهره وری بیشتری ایجاد نمود.

لبافی ابراز کرد: لازم است اداره کل محیط زیست استان پیشنهادی برای رفع این مشکلات ارائه بدهد زیرا در شرایط کنونی کشور به کاهش هزینه های بنگاه‌های تولیدی و اقتصادی بیش از هر زمان دیگر، احتیاج داریم و باید بدانیم در شرایط موجود چه باید کرد. اینکه در گذشته چند مولفه مورد بررسی قرار می گرفته و حالا شاخص های آلایندگی اضافه شده است؛ چه دلیلی دارد؟ آن هم درحالی که کشتار به همان روال گذشته صورت می گیرد و تغییر خاصی را در این بخش شاهد نیستیم.

*سخت‌گیری‌ها، مانع فعالیت اقتصادی کشتارگاه‌ها

در ادامه تریبون در اختیار روح الله محمدپور، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان کشتارگاه‌های صنعتی طیور خراسان رضوی قرار گرفت؛ او گفت: در ارتباط با مشکلات زیست محیط یک ماه قبل جلسه‌ای با مدیرکل محیط زیست استان داشتیم و مباحث آزمایش‌ها و دیگر مشکلات مربوطه کشتارگاه‌ها مطرح شد و مقرر گردید موضوع در شورای گفتگو بررسی شود.

وی ادامه داد: مشکل ما در حوزه آزمایش ها این است که قبلا 7 شاخص از سوی کارشناسان بررسی می شد اما جدیدا 11 شاخص دیگر اضافه شده و در مجموع 18 مولفه رسیده است که به واسطه آن، مواردی مثل کلراید، رنگ، چربی و... هم بررسی می گردد. با این روال، درصورتی که اندکی چربی در ضایعات و پسماندهای کشتارگاه باشد، دچار مشکل می شویم و اسامی واحدها به لیست مراکز آلاینده وارد می شود و در نهایت، به عنوان جریمه، اداره کل امور دارایی یک درصد از فروش ما را اخذ می کند. تقاضای ما این است که در شرایط سخت کرونا، روال به همان گذشته برگردد و بررسی و آزمایش 7 شاخص انجام بگیرد.

عاطفه دوستی مسئول امور آزمایشگاه‌های اداره کل حفاظت محیط زیست استان نیز در پاسخ به این نکات ابراز کرد: ما تابع مقررات هستیم و برای هر صنعت و فعالیتی طبق ابلاغی که صورت گرفته، سنجش ها را انجام می دهیم. این ابلاغ ها از سوی سازمان محیط زیست کشور به ما اعلام می گردد. در موضوع کشتارگاه‌ها هم استعلام سازمانی داشتیم و حتی درخواست دادیم که برخی از شاخص های مورد مطالبه، به طور موقت بازنگری شود اما هنوز پاسخی از مرکز دریافت نکرده ایم.

دوستی خاطرنشان کرد: حداقل سه سال است که موضوع افزایش شاخص ها مطرح بوده و مختص امسال نیست اما شرایط اقلیمی ایران متفاوت است و استان ها در وضعیت یکسانی قرار ندارند و معتقدیم شرایط هر یک باید به طور جداگانه بررسی شود.

وی افزود: اگر چربی را در فاضلاب کشتارگاه‌ها بررسی نکنیم، کجا باید این کار انجام شود؟ وقتی سازمان بازرسی عملکرد ما را بررسی می کند، ابتدا روی همین موضوع تمرکز می کند که چرا جرایم را اخذ نکردیم و به بیت المال ضرر رساندیم.

مسعود ابراهیمی، نماینده اداره کل دامپزشکی استان نیز در همین خصوص گفت: با توجه به شرایط فعلی، برخی دستورالعمل های دامپزشکی اجرایی نمی شود و دوستان ما هم نظرشان بر این است که اگر دستورالعمل موجود برای کشتارگاه‌ها اجرایی نشد، ایرادی ندارد زیرا امروز با این شرایط، کشتارگاه‌ها جز ضرر و زیان چیزی ندارند.

ضرورت سرمایه‌گذاری برای استفاده بهینه از ضایعات کشتارگاه ها

محمدمهدی یعقوب زاده، مدیر طیور، زنبور عسل و کرم ابریشم سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی نیز در این نشست ابراز کرد: در خصوص پسماندها چند سالی است که به بررسی و اقدام مشغول هستیم و آنچه مهم بوده و می توان به مرکز کشور منتقل کرد، این است که در بسیاری از فعالیت های دامداری تنها تاکید بر دفع اصولی پسماند است در صورتی که بسیاری از کشورها از پسماندها نفت، گاز و... و دیگر منابع استفاده بهینه کرده و برای آن بخش نیز ارزش افزوده خلق می کنند.

وی افزود: می توان پسماندها را به تولیدی با ارزش تبدیل کرد؛ اما این کار از طرف مالکان واحدهای کشتار سخت است و بهتر اینکه موضوع در مرکز پیگیری گردد و وزارت نیرو در راستای تولید برق از پسماند کمک بگیرد. باید به این موضوع بها داده شود و اگر بخواهیم کاری در این خصوص انجام دهیم سازمان محیط زیست و وزارتخانه های متولی باید سرمایه گذاری لازم را به عمل بیاورند.

یعقوب زاده تصریح کرد: یک گاوداری هزار راسی برای اینکه پسماندش را به آنچه باب تبع ماست برساند، باید 20 میلیارد تومان هزینه کند. در حالی که با این مبلغ میتواند هزار راس گاو دیگر خریداری کند. اما این وظیفه گاودار نیست و او هم حاضر به این کار نیست. در نتیجه باید برای سرمایه گذاری در این زمینه بررسی های لازم انجام بگیرد.

وی درباره افزایش مولفه های آزمایشی کشتارگاه‌ها نیز گفت: این موارد نیز باید تعدیل شود؛ این موضوعی ملی است و به لحاظ منطقه و شکل عملکردی باید تعدیل گردد.

*بخشنامه‌ها وحی مُنزَل نیست

مهدی فروزان، عضو انجمن کشتارگاه‌های طیور استان نیز در همین خصوص ابراز کرد: نزدیک به 4 ماه است که در حوزه کشتارگاه‌ها از یک چاله به چاهی دیگری می‌افتیم و از اداره‌ای به اداره‌ای دیگر ارجاع می شویم. چرا همه بخشنامه ها و قوانین اصلاحی در همین سال سخت صادر می شود؟ مجموعه تولید به هیچ وجه خود را در مقابل وزارت بهداشت و محیط زیست قرار نمی دهد اما با این روال واقعا چرخ کشتارگاه‌ها نمی چرخد. در سه ماه فقط 175 میلیون تومان سود کردیم درحالیکه 60 میلیارد تومان سرمایه گذاری داشته ایم. فرض کنید که اگر همان پول را صرف خرید ملکی می کردیم، نه بابت آن مالیات پرداخت می شد و نه باید به محیط زیست و دیگر دستگاه های ناظر پاسخگو می بودیم و چه بسا سود به مراتب بیشتری هم نصیب ما می شد.

وی افزود: لازم است نقص بخشنامه ها بررسی و به تهران اعلام شود. نباید به دستورالعمل و بخشنامه ها در استان به عنوان وحی مُنزَل نگریسته شود. ما مخالف اجرای قانون نیستیم اما امروز در شرایط بسیار سختی قرار گرفته ایم و این مسائل باید با دید بازتری بررسی شود.

قاسم کیومرثی، رئیس اداره فلزی سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی نیز در همین خصوص عنوان کرد: کشتارگاه‌ها امروز در شرایط دشواری به فعالیت و چه بسا ادامه بقا مشغولند و آنها را باید حفظ کرد. اما اینکه چه اتفاقی افتاده که در این شرایط تعداد آیتم های مورد بررسی در این بخش اضافه شده، مهم است و این موضوع باید مورد بررسی قرار بگیرد.

سپس تریبون در اختیار معاون پشتیبانی فناوری پارک علم‌وفناوری خراسان قرار گرفت؛ او گفت: این موضوع را باید از دو جنبه بررسی شود. وضعیت تولیدکننده‌ها در حال حاضر سخت است و همه باید به آنها کمک کنند اما جنبه زیست محیطی موضوع را هم باید درنظر گرفت زیرا شرایطی که گذاشته شده قطعا برای سلامتی همه جامعه حائز اهمیت می باشد.

وی ادامه داد: اصل قضیه به نظر می رسد درست است اما الزامات آن شاید درست نباشد. به نظر می رسد این دستورالعمل باید با سیاست تشویقی اجرا گردد و کاهش آلایندگی به نوعی به سرمایه‌گذاری منجر شود.

*کشتارگاه‌های طیور به دلیل کاهش جوجه‌ریزی رو به تعطیلی‌اند

محمدمهدی باغشنی، دیگر عضو انجمن صنفی کارفرمایان کشتارگاه های صنعتی طیور استان نیز با بیان اینکه در هر یک از دو کشتارگاه خود 150 نیروی کار دارم، اظهار کرد: امروز با شیوع کرونا، بسیاری از کسب و کارها تعطیل شده است و ما هم می توانستیم سرمایه مان را به بورس ببریم و یا طلا و سکه و ارز بخریم اما عاشق این کاریم و سخت گیری ها دلسردمان می کند. یکی از کشتارگاه‌های من رو به تعطیلی است و دلیل آن، کاهش جوجه ریزی به یک سوم است. از سوی دیگر، مردم قدرت خرید ندارند. اگر شرایط به همین شکل تداوم یابد، دیگر امکان ادامه فعالیت نخواهیم داشت.

لبافی، رئیس دبیرخانه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی بار دیگر پشت تریبون قرار گرفت و گفت: صادرات امروز به کمترین حد خود رسیده و این حوزه واقعا قفل شده است. در این شرایط باید از ظرفیت های درونی کشور و استان استفاده کنیم و از بستن این ظرفیتها جلوگیری کنیم.

وی افزود: میتوان برای این موضوع چند پیشنهاد ارائه کرد؛ پیشنهاد معلق ماندن دستورالعمل تا یکسال و سه سال تشویق برای اجرای بخشنامه به جای اعمال جرایم، درنظر گرفته شود و در نهایت پیشنهاد دهیم که تا زمان بهبود شرایط اقتصادی، این موضوع معلق بماند.

*ضرورت فراوری ضایعات طیور با هدف ایجاد ارزش افزوده

سپس جلسه وارد دستور کار دوم شد؛ محمدپور، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان کشتارگاه های صنعتی طیور استان در توضیح این دستور کار گفت: در خراسان رضوی روزانه 500 تن کشتار طیور داریم که 25 درصد از این مقدار، ضایعات است و هر شب 125 تن ضایعات مرغ شامل سر، پا و امعاء و احشا باقی می ماند که باید برای این مقدار برنامه ریزی کنیم تا تبدیل به پودر شود و مشکلی نداشته باشیم. این 125 تن را پخت کرده و تبدیل به پودر می کنیم؛ این پودر در مرغداری ها و گاوداری ها استفاده می شود و می تواند جایگزین پودر کنجاله سویا گردد. در سال 2 تا 2.5 میلیون تن واردات کنجاله سویا در کشور صورت می گیرد.

وی افزود: در موضوع خودکفایی می توانیم پودر گوشت را جایگزین 200 هزار تن کنجاله سویا کنیم. برای این کار در استان اصفهان برنامه ریزی خوبی صورت گرفته و یک کارخانه ایجاد شده است که همه کشتارگاه‌ها ضایعات خود را به صورت خام به آن تحویل داده و آن مجموعه نیز به صورت تخصصی کار تبدیل این مواد به محصول دارای قابلیت بهره برداری انجام می گیرد و حتی تولیدات این مجموعه به ترکیه نیز صادرات می شود. در آن استان، کشتارگاه‌ها به خاطر آلایندگی ناشی از ضایعات جریمه نمی شوند چون برنامه ریزی لازم صورت گرفته است.

محمدپور اظهار کرد: در کشتارگاه‌های کشور 250 تن خون در شبانه روز تولید می شود که ضایعاتی در ظاهر دورریختنی است درحالیکه 55 درصد این خون پلاسماست و در کشورهای دیگر از این پلاسما 40 نوع واکسن و دارو استخراج می کنند. با یک سانتریفیوژ می توان پلاسمای این خون را جداسازی کرده و حتی به کشورهای دیگر نیز صادر نمود.

وی به ضایعات پر مرغ و ظرفیت های فرآوری آن نیز اشاره و ابراز کرد: در پایان هر روز، 35 تن پَر مرغ به عنوان ضایعات جمع آوری می شود که نهایتا آن را به پودر تبدیل می کنیم درحالیکه پَر مرغ دارای کراتین بوده و می توان از آن استفاده های متفاوتی داشت. تولید تشک برای بیماران و استفاده در مکمل های ورزشی از جمله کاربردهای آن است. در اصفهان یک کارخانه فعال است که پس از شستشو و تنظیف این ضایعات، آن ها را به عنوان یک محصول کاربردی به هند صادر می کند.

*تاثیر کلاژن پای مرغ در غضروف سازی

دبیر انجمن صنفی کارفرمایان کشتارگاه های صنعتی طیور استان افزود: در ارتباط با پای مرغ هم 15 تن در استان تولید داریم و حداقل کاری که انجام می شود، شستشوی آن و وارد کردن به بازار است. برخی مواقع هم دلالان ورود می کنند و با خریداری پای مرغ آن را به چین صادر می کنند. در طول سال 60 هزار تن پای مرغ تولید می کنیم که در صورت صادرات ارزآوری بسیار بالایی خواهد داشت اما هیچ توجهی به آن نمی شود و به عنوان ضایعات، از چرخه خارج میگردد.

محمدپور با بیان اینکه شرکت دانش بنیانی وارد ماجرا شده و از پای مرغ کلاژن تولید کرده است، تصریح کرد: 8 درصد پای مرغ کلاژن است که برای غضروف سازی و درمان عارضه های این بخش استفاده می شود. اگر 11 هزار میلیارد تومان سرمایه گذاری در این زمینه صورت بگیرد، می توان این طرح را به تولید انبوه برسانیم. ما برای این موضوع رایزنی های مختلفی انجام داده و قول هایی گرفته ایم اما هنوز به نتیجه نرسیده ایم.

وی گفت: هر مرغ 1.7 تا 2 گم صفرا دارد و هر روز این صفرا جداسازی می شود و به ضایعات تبدیل می گردد درحالیکه در کشور امریکا از این صفرا نوعی اسید تولید می کنند که پایه تمام داروهای ضد صفراست. در کشتارگاه‌ها 600میلیون تومان از محل استحصال صفرا می توانیم درآمد داشته باشیم. با گردآوری گروهی این تولید را انجام داده ام و تا مرحله ثبت اختراع هم پیش رفتیم اما آن قدر سنگ اندازی شد که کار به جایی نرسید. درحالی که اگر همه این موارد مدنظر قرار بگیرد و همراهی داشته باشیم، هیچ مشکل محیط زیستی برای کشتارگاه‌ها باقی نمی ماند.

امینی، معاون پارک علم و فناوری نیز در همین خصوص گفت: اگر شرکت دانش بنیانی در این زمینه ورود کند، می توان منابعی از معاونت ریاست جمهوری گرفت و یا چند کشتارگاه با هم در این زمینه سرمایه‌گذاری کنند تا کار به سرانجام برسد.

ابراهیمی، نماینده اداره کل دامپزشکی استان نیز در واکنش به مطالب عنوان شده، اظهار کرد: این مباحث باید با پژوهش های لازم وارد فاز اجرایی شود و در همین راستا، برای الگوبرداری از اصفهان قصد بازدید از کارخانه آنجا را داشتیم و علی رغم هماهنگی های انجام شده، در نهایت اجازه این کار را به ما ندادند. در این زمینه باید پایه کار را محکم کنیم و نیازمند همکاری پارک علم و فناوری، استانداری و دیگر دستگاه های متولی هستیم.

لبافی، رئیس دبیرخانه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان نیز در پایان اظهار کرد: پروژه ای که مطرح شد، طرحی اساسی است و طبیعتا نیازمند زیرساخت های بنیادین می باشد. دستگاه‌های اجرایی ذی ربط، پارک علم و فناوری و دانشگاه باید به این موضوع ورود کنند و بخش خصوصی را هم دخیل نمایند. لازم است پروپوزال لازم برای این پروژه تهیه شود و موضوع برای کمیسیون هماهنگی بانک ها و دستگاه اجرایی صادرکننده مجوز، پارک علم و فناوری و دانشگاه، طرح گردد تا یک کار کارشناسی شده درون استانی صورت بگیرد و تفکیک وظایف و ماموریت ها نیز در این پروژه انجام شود.

وی خاطرنشان کرد: درصورتی که تمام ابعاد این طرح بررسی شده و به نتیجه رسیده باشد، تامین منابع مالی آن در استان امکان پذیر خواهد بود.

 

کلیه حقوق این پورتال مربوط به اتاق بازرگانی ،صنایع ،معادن و کشاورزی خراسان رضوی می باشد