سال تولید، دانش بنیان و اشتغال‌آفرین

اتاق بازرگانی صنایع معادن و کشاورزی خراسان رضوی

منو

تصویر اشتغال در سال اول کرونا

نویسنده خبر : روابط عمــومی تاریخ بارگذاری : پنج شنبه ، 22 ارديبهشت 1401

پیامدهای کرونا بر بازار کار سال۹۹ بررسی شد

تصویر اشتغال در سال اول کرونا

مرکز آمار و اطلاعات راهبردی در گزارشی تحلیلی جزئیات جدیدی از اشتغال سال۹۹ را منتشر کرد. براساس گزارش‌های رسمی در سال اول کرونا جمعیت شاغل کشور بیش از یک‌میلیون نفر کاهش داشته است. همچنین سهم شاغلان دارای اشتغال غیررسمی از کل شاغلان در سال۹۸ به میزان ۲/ ۵۹درصد بوده که در سال۹۹ این شاخص به میزان ۵۸ درصد کاهش پیدا کرده است.

بررسی آمارهای رسمی حاوی چند نکته مهم است؛ نخست اینکه میزان کل جمعیت شاغل در سال‌99 به میزان یک‌میلیون و 10هزار و 470نفر کاهش داشته است.

مورد دوم اینکه سهم اشتغال بخش رسمی و غیررسمی از سهم اشتغال کل به ترتیب برابر 8/ 0 و 4/ 0 واحد درصد با افزایش همراه بوده‌اند؛ درحالی‌که سهم بخش خانوار معادل 2/ 1واحد درصد با کاهش مواجه بوده است. سوم اینکه در بین گروه‌های شغلی شامل مدیران، متخصصان، تکنسین‌ها، کارکنان پشتیبانی دفتری، کارکنان ارائه خدمات و کارکنان فروش، کارکنان ماهر کشاورزی، جنگل‌‌داری و ماهیگیری، صنعتگران، متصدیان ماشین‌آلات و کارکنان مشتغل ساده، تنها گروهی که با رشد شاغل همراه بوده، کارکنان مشاغل ساده است؛ به‌نحوی‌که می‌توان گفت میزان کارکنان مشاغل ساده برابر 47 هزار و 942 نفر افزایش داشته است. چهارم اینکه در بین گروه‌های عمده فعالیت اقتصادی شامل کشاورزی، صنعت و خدمات، تنها در قسمت صنعت آن هم اشتغال رسمی سال99 وضعیت بهتری نسبت به سال 98 داشته؛ به‌نحوی‌که در سال99 میزان اشتغال رسمی بخش صنعت معادل 53هزار و 849نفر رشد داشته است. در نهایت اینکه سهم شاغلان مرد و زن دارای اشتغال غیررسمی از کل شاغلان در سال2019 برای کشور به میزان 2/ 59 درصد گزارش شده است که در سال2020 این شاخص به میزان 58درصد کاهش پیدا کرد.

درخصوص سهم شاغلان خارج از بخش رسمی از کل شاغلان نیز در سال 2019 این شاخص برابر 9/ 40 درصد بوده که در سال2020 به میزان 1/ 40درصد کاهش پیدا کرد. کارشناسان اقتصادی بر این باورند که در مجموع می‌توان گفت که وضعیت اشتغال در سال99 نسبت به سال 98 بدتر شده است. به نظر می‌رسد که از مهم‌ترین مواردی که برای توجیه این موضوع وجود دارد، موضوع شیوع پاندمی کرونا در انتهای سال98 و ادامه آن در سال99 است. این موضوع سبب آسیب دیدن بسیاری از مشاغل به‌ویژه خدمات غیررسمی در کشور شد.

کاهش بیش از یک میلیون نفری جمعیت شاغل

مرکز آمار و اطلاعات راهبردی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گزارشی به بررسی نتایج تفصیلی اشتغال و بخش رسمی و غیررسمی در سال‌های 1398 و 1399 پرداخت. در بخش نخست این گزارش به بیان آمارهای مربوط به جمعیت شاغل 15ساله و بیش‌تر بر حسب بخش (رسمی، غیررسمی و خانوار) و به تفکیک وضع اشتغال (رسمی و غیر رسمی) و مناطق در سال‌های مذکور پرداخته است. بنا بر آمارهای رسمی در سال 98 کل جمعیت شاغل15 ساله و بیشتر برابر 24میلیون و 273هزار و 517نفر بوده که از این میزان 1/ 59درصد در بخش رسمی، 3/ 38 درصد در بخش غیررسمی، 6/ 2درصد در بخش خانوار و 1/ 0درصد هم در وضعیت اظهارنشده قرار داشتند. در سال99 میزان کل جمعیت شاغل به 23 میلیون و 263 هزار و 47 نفر رسید که از این میزان 9/ 59درصد در بخش رسمی، 7/ 38درصد در بخش غیررسمی و 4/ 1درصد نیز در بخش خانوار بوده‌اند. تحلیل آمارهای رسمی نشان می‌دهد اولا میزان کل جمعیت شاغل در سال 99 به میزان یک‌میلیون و 10هزار و 470نفر کاهش داشته است. مورد دیگر اینکه سهم اشتغال بخش رسمی و غیررسمی از سهم اشتغال کل به ترتیب برابر 8/ 0 و 4/ 0واحد درصد با افزایش همراه بوده‌اند؛ درحالی‌که سهم بخش خانوار معادل 2/ 1 واحد درصد با کاهش مواجه بوده است.

افزایش 48هزار نفری کارکنان مشاغل ساده

در بخش دیگری از گزارش به بررسی جمعیت شاغل 15ساله و بیشتر برحسب گروه‌های عمده شغلی پرداخته است. این گروه‌های شغلی شامل مدیران، متخصصان، تکنسین‌ها، کارکنان پشتیبانی دفتری، کارکنان ارائه خدمات و کارکنان فروش، کارکنان ماهر کشاورزی، جنگل‌‌داری و ماهیگیری، صنعتگران، متصدیان ماشین‌آلات و کارکنان مشتغل ساده است. نکته مهم در این قسمت اینکه در بین گروه‌های مذکور تنها گروهی که رشد شاغل داشته، کارکنان مشاغل ساده بوده است؛ به‌نحوی‌که میزان مذکور از 3میلیون و 355هزار و 435نفر در سال 98 به میزان 3میلیون و 403هزار و 377 نفر در سال 99 رسیده است. به عبارت دیگر می‌توان گفت میزان کارکنان مشاغل ساده به میزان 47هزار و 942نفر افزایش داشته است.

رشد سهم اشتغال رسمی در صنعت

یکی دیگری از مواردی که در گزارش مذکور به آن اشاره شده، ارائه آمارهای مرتبط با جمعیت شاغل 15ساله و بیشتر برحسب گروه‌های عمده فعالیت اقتصادی به تفکیک وضع اشتغال بود. گروه‌های عمده فعالیت اقتصادی شامل کشاورزی، صنعت و خدمات است. بررسی‌ آمارهای رسمی نشان می‌دهد در هرسه گروه مذکور جمعیت اشتغال در سال99 نسبت به سال98 کاهش داشته است. دیگر اینکه در ارتباط با وضعیت اشتغال (رسمی یا غیررسمی) نیز در تمام موارد با کاهش اشتغال در سال99 روبه‌رو بوده‌ایم و تنها در قسمت صنعت آن هم اشتغال رسمی سال99 وضعیت بهتری نسبت به سال98 داشته است. بنا بر آمارهای رسمی میزان اشتغال رسمی در بخش صنعت در سال98 به میزان 2میلیون و 607 هزار و 435نفر بوده که در سال 99 این میزان به 2میلیون و 661هزار و 284نفر رسیده است. این گزاره به آن معناست که در سال99 میزان اشتغال رسمی بخش صنعت معادل 53هزار و 849 نفر رشد داشته است.

بیشترین و کمترین سهم اشتغال

سهم جمعیت شاغل کشور به تفکیک استان نیز مورد دیگری بود که در این گزارش به آن اشاره شد. استان‌های تهران و خراسان رضوی بیشترین میزان اشتغال و استان‌های کهگیلویه و بویراحمد و ایلام نیز کمترین میزان اشتغال را در سال 98 به خود اختصاص داده‌اند. دیگر اینکه در تمام این موارد سهم اشتغال غیررسمی از کل اشتغال استان بیشتر بوده است. در سال99 نیز موارد گفته‌شده صادق بوده است. مورد سوم اینکه در سال98 بیشترین و کمترین سهم از اشتغال رسمی متعلق به استان‌های سمنان و اردبیل بوده که در سال99 این عناوین به استان‌های سمنان و همدان رسیده است.

کوچک شدن بخش خصوصی و عمومی در سال 99

در قسمت دیگری از گزارش مرکز آمار و اطلاعات راهبردی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به بررسی جمعیت شاغل برحسب وضع شغلی پرداخته است. این تفکیک شامل بخش خصوصی و بخش عمومی بوده است. در بخش خصوصی این دسته‌بندی شامل کارفرما، کارکن مستقل، کارکن فامیلی بدون مزد، مزد و حقوق بگیر بخش خصوصی و مزد و حقوق‌بگیر بخش تعاونی و در بخش عمومی این دسته‌بندی شامل مزد و حقوق‌بگیر بخش عمومی است. بنا بر آمارهای رسمی جمعیت شاغل بخش خصوصی در سال98 بیش از 20 میلیون و 600 هزار نفر بوده که در سال‌99 این شاخص به بیش از 19میلیون و 800هزار نفر کاهش یافته است. افزون بر این جمعیت شاغل بخش عمومی نیز از حدود 3میلیون و 500هزار نفر در سال98 به حدود 3میلیون و 400هزار نفر در سال99 کاهش پیدا کرده است. در نهایت اینکه در تمام وضعیت‌های شغلی گفته‌شده جمعیت شاغل در سال98 با کاهش در سال99 روبه‌رو بوده است.

مقایسه تطبیقی سهم اشتغال غیررسمی و خارج از بخش رسمی

در بخش پایانی گزارش نیز به بررسی سهم شاغلان دارای اشتغال غیررسمی و خارج از بخش رسمی (بخش غیررسمی و خانوار) از کل شاغلان به تفکیک جنس و گروه سنی در کشورهای مختلف پرداخته شده است. سهم شاغلان مرد و زن دارای اشتغال غیررسمی از کل شاغلان در جمعیت 15 سال و بیشتر در سال2019، سنگال با سهمی به میزان 2/ 90درصدی رتبه نخست و صربستان نیز با سهمی برابر 7/ 18درصد در رتبه پایانی قرار دارد. این شاخص برای کشور ایران به میزان 2/ 59درصد گزارش شده است. در سال2020 این شاخص برای ایران به میزان 58درصد کاهش پیدا کرد. درخصوص سهم شاغلان خارج از بخش رسمی از کل شاغلان نیز هند با 7/ 77درصد در رتبه نخست و صربستان نیز 6/ 6درصد در رتبه آخر قرار دارد. این شاخص برای کشور در سال2019 برابر 9/ 40درصد بود که در سال2020 به میزان 1/ 40درصد کاهش پیدا کرد.

کلیه حقوق این پورتال مربوط به اتاق بازرگانی ،صنایع ،معادن و کشاورزی خراسان رضوی می باشد