اتاق بازرگانی صنایع معادن و کشاورزی خراسان رضوی

سال تولید، پشتیبانی‌ها و مانع زدایی‌ها

منو

نگرانی فعالان اقتصادی را از افزایش مالیات در لایحه بودجه  //// هراس از افزایش مالیات

نگرانی فعالان اقتصادی را از افزایش مالیات در لایحه بودجه  ////  هراس از افزایش مالیات
نویسنده خبر : روابط عمومی تاریخ بارگذاری : سه شنبه ، 21 دي 1400

نگرانی فعالان اقتصادی را از افزایش مالیات در لایحه بودجه 

هراس از افزایش مالیات

پیش‌بینی افزایش بیش از 60درصدی درآمدهای مالیاتی در لایحه بودجه 1401 موجی از نگرانی را در دل تولیدکنندگان و صاحبان صنایع به وجود آورده است؛ هر چند در لایحه بودجه سال آینده که از سوی دولت به مجلس تقدیم شده و کلیات آن به تصویب کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هم رسیده است، به اخذ مالیات از خانه‌های خالی و خودروهای لوکس هم اشاره شده؛ اما فعالان اقتصادی معتقدند باز هم بار اصلی فشار مالیاتی بر دوش بخش تولید و صنعت خواهد بود.

در واقع، این سومین بار است که اخذ مالیات از خانه‌های خالی و خودروهای لوکس در بودجه قرار می‌گیرد؛ اما تاکنون اتفاقی مبنی بر تحقق آن نیفتاده است و حتی از یک خانه و خودرو مالیاتی اخذ نشده است. به همین دلیل صنعتگران نگرانند که این وضعیت باز هم تکرار شود.

نکته دیگر اینکه، پیش‌بینی کاهش 5درصدی مالیات تولیدکنندگان در لایحه بودجه 1401 آمده است؛ اما با توجه به افزایش حدود 60درصدی درآمد مالیاتی پیش‌بینی شده در لایحه و همچنین، مشخص نبودن سازوکار کسب این درآمد، عملا فعالان اقتصادی به تحقق کاهش 5درصدی مالیات بخش تولید چندان خوش‌بین نیستند.

 

سهم 38درصدی مالیات در تامین بودجه عمومی دولت در لایحه 1401

نکته اینکه فشار مالیاتی بر استان‌هایی که کمترین شرکت‌های دولتی را در خود جای داده‌اند، بیش از دیگر استان‌هاست؛ خراسان رضوی هم با توجه به اینکه حدود 95درصد صنایعش مربوط به بخش خصوصی است، این نگرانی را دارد. در گزارش شماره پیش هم از انتقاد فعالان اقتصادی و مسوولان خراسان رضوی از میزان بودجه درنظر گرفته شده برای این استان و رتبه پنجم خراسان رضوی و فاصله حدود هفت هزار میلیاردی بودجه پیش‌بینی شده برای این استان نسبت به خوزستان و کرمان در رتبه‌های سوم و چهارم نوشتیم.

شهرام عیدی زاده، مدرس دانشگاه دراین‌باره به «دنیای اقتصاد» می‌گوید: به طور مشخص افزایش مالیات برای تولیدکنندگان در لایحه بودجه 1401 در نظر گرفته نشده و حتی کاهش 5درصدی مالیات برای این بخش لحاظ شده است؛ اما با توجه به افزایش 200هزار میلیارد تومانی درآمدهای مالیاتی کشور در لایحه بودجه، شاهد تناقضی در این میان هستیم؛ زیرا مشخص نیست این مبلغ از کدام محل تامین خواهد شد و قطعا با تداوم وضعیت فعلی، این مساله به بخش تولید فشار اعمال خواهد کرد.

سرپرست دفتر مطالعات و پژوهش‌های اتاق بازرگانی خراسان رضوی تصریح می‌کند: درآمدهای مالیاتی که در لایحه بودجه 1401 درنظر گرفته‌‌اند، رقم 527 هزار میلیارد تومان است که نسبت به سال گذشته بیش از 60درصد رشد را نشان می‌دهد. همچنین، میزان تامین بودجه از طریق مالیات 38به درصد افزایش پیدا کرده و این یعنی، 38درصد از منابع عمومی دولت از طریق مالیات تامین خواهد شد.

وی با بیان اینکه در هیچ سالی رشد 62درصدی کل مالیات را تجربه نکردیم، خاطرنشان می‌کند: البته افزایش مالیات در برخی پایه‌ها متغیر است؛ به طور مثال، مالیات اشخاص حقوقی 126درصد و مالیات بر درآمد 55درصد رشد را نسبت به بودجه 1400 نشان می‌دهد.

 

مالیات‌دهندگان جدید در بودجه 1401

در لایحه بودجه 1401 اخذ مالیات‌هایی از جمله مالیات بر خانه‌های خالی و خانه‌هایی با ارزش بیش از 10 میلیارد تومان و نیز، خودروهایی با ارزش بیش از یک میلیارد تومان درنظر گرفته شده است. همچنین، شرکت‌ها و واحدهایی که در مناطق ویژه اقتصادی فعالیت می‌کردند و در گذشته معاف از مالیات بودند، در بودجه 1401 مشمول پرداخت مالیات می‌شوند. صادرات محصولات خام و نیمه خام هم در لایحه به عنوان یکی از پایه‌های جدید مالیاتی شناخته شده‌اند.

عیدی‌زاده معتقد است احتمالا دولت بتواند بیش از رقم 327هزار میلیارد تومانی درآمد مالیاتی امسال، درآمد از این بخش اخذ کند؛ اما رقم 527هزار میلیارد تومان بسیار زیاد است و به نظر می‌رسد 90درصد این درآمد مالیاتی در بودجه 1401 محقق شود.

در بحث درآمدهای مالیاتی خراسان رضوی در سال‌های اخیر، موضوعی که به عنوان یکی از دغدغه‌های مسوولان و فعالان اقتصادی مطرح می‌شد، پرداخت مالیات صنایع مستقر در این استان در همین خطه و جلوگیری از پرداخت مالیات آنها در محل دفتر مرکزی‌شان در دیگر استان‌ها بود.

عیدی‌زاده دراین‌باره اظهار می‌کند: در گذشته واحدهای تولیدی هر استان باید مالیاتشان را در محل دفتر مرکزی پرداخت می‌کردند؛ اما براساس پیگیری‌های صورت گرفته توسط شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی، از این پس مالیات واحدهای تولیدی هر استان در خود استان هزینه می‌شود. به طوری که تبصره 6 لایحه بودجه 1401 اشاره دارد که مالیات هر واحد تولیدی در همان استان پرداخت شود.

این مدرس دانشگاه، حذف مالیات مناطق تجاری ویژه را از دیگر نقاط قوت لایحه بودجه 1401 می‌داند و می‌گوید: در لایحه 1401 اشخاص حقوقی که در بانک سپرده‌گذاری و سود دریافت کنند، مشمول مالیات خواهند شد که این مهم تصمیم درستی است. در این صورت است که سپرده‌گذاری در بانک، دیگر برای واحدها توجیه اقتصادی نخواهد داشت.

 

تحمیل فشار بر صنایع کوچک و متوسط خراسان رضوی

محسن خندان‌دل، رئیس کمیسیون صادرات خدمات فنی و مهندسی اتاق بازرگانی مشهد هم با انتقاد از وضعیت بودجه‌ریزی در کشور می‌گوید: هر برنامه‌ای باید براساس یک معیار و مبنای علمی پایه‌گذاری شود؛ اما نه در دوره جاری و نه در دوره‌های گذشته، هیچ معیار مشخصی برای بودجه‌ریزی وجود نداشته است. ضمن اینکه بودجه کاملا تورمی به عنوان بودجه‌ای غیرتورمی به نمایش گذاشته می‌شود و زمانی که هیچ یک از این پایه‌ها صحیح نیست، جایگاه خراسان رضوی در لایحه بودجه منطقی نخواهد بود و قطعا این مساله به بخش صنعتی استان که صنایع کوچک و متوسط را شامل می‌شود، فشار بسیاری تحمیل خواهد کرد.

خندان‌دل با اشاره به افزایش بیش از 60درصدی درآمدهای مالیاتی پیش‌بینی شده در لایحه بودجه 1401 تصریح می‌کند: این در حالی است که درآمدهای مالیاتی پیش‌بینی شده امسال محقق نشده است. به طوری که بسیاری از دستگاه‌های اجرایی شبه دولتی یا واحدهای تولیدی وابسته به دولت یا مالیات پرداخت نمی‌کنند یا به میزان عادلانه‌ای مالیات نمی‌پردازند. لذا نگرانی ما بابت این است که آن مبانی مالیاتی تحت عنوان مالیات پرداخت شده لحاظ شده باشد و 65درصد به آن رقم اضافه شود. این مساله می‌تواند نتایج بسیار خطرناکی برای حوزه تولید به دنبال داشته باشد و دولت را نیز از نتایج مدنظرش دور نگه دارد.

رئیس کمیسیون خدمات فنی و مهندسی اتاق مشهد، با بیان اینکه مالیات‌ستانی از خانه‌ها و ماشین‌های لوکس قطعا بر اخذ مالیات از بخش‌های مختلف مرتبط با تولید، صنعت و کارآفرینی تاثیرگذار است، می‌افزاید: اما اینکه در تحقق این مهم چه میزان موفق عمل کنیم، بسیار حائز اهمیت است.

 

تحمیل بار درآمدهای مالیاتی به بخش تولید و کارآفرینی

خندان‌دل معتقد است به‌رغم اینکه بسته جامعی از پایه‌های مالیاتی در لایحه بودجه پیش‌بینی شده؛ در عمل شاهد تحقق چنین مهمی نخواهیم بود و در نهایت بار اخذ درآمدهای مالیاتی یا عوارضی به حوزه تولید، صنعت، کشاورزی و کارآفرینی تحمیل خواهد شد.

وی اضافه می‌کند: لایحه بودجه 1401 صددرصد تورمی است؛ هر چند بسیاری اصرار دارند که این بودجه غیرتورمی است. پایه‌های این بودجه به واسطه تحقق نشدن منابع درآمدی، قطعا باعث تزریق پول از بانک مرکزی خواهد شد و انبساط پایه‌های نقدی و به تبع آن تورم شدیدی را به دنبال خواهد داشت. مگر آن‌که دولت انقباض شدیدی را در پروژه‌های لحاظ شده در بودجه در نظر بگیرد و پروژه‌ها را متوقف کند و منابع هزینه‌ای خود را تامین کند که البته بعید می‌دانم این اتفاق بیفتد؛ چراکه در سالیان گذشته این اتفاق افتاده و در حال حاضر جز پروژه‌های ضروری، پروژه دیگری وجود ندارد که بتوان مانع اجرای آن شد. البته راهکار دیگر آن است که دولت دست به خلق پول بزند، به بیان دیگر دولت مجددا به نقدینگی دست بزند که انبساط پولی و افزایش تورم را به دنبال خواهد داشت.

 

ضرورت شناسایی فرارهای مالیاتی

برخی کارشناسان اقتصادی معتقدند در صورتی که دولت نتواند در سال آینده فرارهای مالیاتی را به خوبی شناسایی کند، مشکلات واحدهای تولیدی و صنعتی در حوزه مالیات‌دهی افزایش می‌یابد.

سیدمصطفی شامل، مشاور مالیاتی اتاق بازرگانی مشهد با بیان اینکه اشخاص حقوقی جامعه اعم از واحدهای تولیدی هدف اصلی در تامین درآمد مالیاتی هستند، می‌گوید: اگر سازمان امور مالیاتی نتواند کسانی که فرار مالیاتی دارند را شناسایی کند، مشکلات واحدهای تولیدی و صنعتی دوچندان می‌شود. به بیان دیگر، سازمان امور مالیاتی برای تحقق این درآمد ناگزیر است برای واحدهای تولیدی شناسنامه‌دار، برگه‌های مالیاتی ناعادلانه‌ای صادر کند.

شامل یادآور می‌شود: واحدهای تولیدی یکی از مودیان شناسنامه‌دار هستند و حوزه‌های مالیاتی برای اینکه بتوانند مالیات سهل‌الوصولی را مطالبه کنند، نخست به سراغ واحدهای شناسنامه‌دار می‌روند. با توجه به تحریم‌ها و کاهش درآمد نفتی، دولت به سمت وصول مالیات روی آورده است؛ اما به جای اینکه سیاست‌گذاران، پایه‌های مالیاتی را افزایش دهند و کسانی که فرار مالیاتی داشتند را شناسایی کنند، به علت فراهم نبودن زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری، به سراغ واحدهای تولیدی می‌آیند.

 

ناامیدی از تحقق وصول مالیات بر خانه و ماشین لوکس

مشاور مالیاتی اتاق بازرگانی مشهد به اجرا نشدن اخذ مالیات خانه‌های خالی تاکنون به دلیل مهیا نبودن زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری اشاره و اظهار می‌کند: وزارت راه‌وشهرسازی باید بانک اطلاعاتی خانه‌های خالی را در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار دهد تا این سازمان بتواند از طریق شناسایی خانه‌های خالی، مالیات خود را وصول کند؛ اما متاسفانه این مقوله تاکنون به درستی محقق نشده است. لذا امید نداریم سازمان امور مالیاتی به درآمدهای مالیاتی پیش‌بینی شده در لایجه بودجه 1401 دست پیدا کند. وصول مالیات بر دارایی اعم از خانه، ماشین لوکس و باغ ویلاها، بحث‌های جدیدی در کشور است که برای تحقق این درآمدها، باید زیرساخت‌های آن مهیا باشد تا بتوانند افراد را به نحو صحیحی شناسایی کنند.

وی خاطرنشان می کند: به اعتقاد بنده، نمایندگان مجلس بیش تر از آن که از واحدهای تولیدی، شرکت ها و اشخاص حقوقی حمایت کنند، از اصناف، تجار و بازاریان حمایت به عمل می آورند. در واقع بخشی از این مساله ناشی از بده و بستان های زمان انتخابات است.

شامل به تحقق کاهش 5درصدی مالیات شرکت‌ها هم چندان خوش‌بین نیست. او می‌گوید: نرخ مالیات شرکت‌ها طبق ماده 105 لایحه بودجه، از 25درصد به 20درصد کاهش پیدا می‌کند؛ اما این مساله زمانی تاثیرگذار است که واحدهای مالیاتی به دلیل کاهش 5درصدی، درآمد مشمول مالیات آن شرکت را افزایش ندهند؛ در این صورت مالیات20درصدی معادل 25درصد زمان قبل از افزایش مالیات خواهد بود! اگر رسیدگی‌ها طوری باشد که عدالت مالیاتی رعایت شود، می‌توان امیدوار بود که فشار کمتری به واحدهای تولیدی تحمیل شود.

این کارشناس مالیاتی تاکید می‌کند: مالیات به سود شرکت‌ها تعلق می‌گیرد؛ اما در بسیاری از مواقع شرکت‌ها در اظهارنامه مالیاتی خود ابراز زیان می‌کنند و واحدهای مالیاتی زیان ابرازی شرکت‌ها را تایید نمی‌کنند و اغلب به صورت علی‌الراس مالیات را محاسبه می‌کنند و این باعث افزایش مشکلات شرکت‌ها می‌شود. در این میان، واحدهای صنعتی برای احقاق حق خود باید به هیات‌های حل اختلاف مالیاتی مراجعه کنند.

منبع: دنیای اقتصاد

کلیه حقوق این پورتال مربوط به اتاق بازرگانی ،صنایع ،معادن و کشاورزی خراسان رضوی می باشد