اتاق بازرگانی صنایع ، معادن و کشاورزی خراسان رضوی

پایگاه خبری و اطلاع رسانی

سال حمایت از کالای ایرانی

منو

ضرورت تفاهم سه ضلعی برای حمایت از کالای ایرانی

ضرورت تفاهم سه ضلعی برای حمایت از کالای ایرانی
نویسنده خبر : تاریخ بارگذاری : سه شنبه ، 14 فروردين 1397

رئیس اتاق بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی ایران تاکید کرد

ضرورت تفاهم سه ضلعی برای حمایت از کالای ایرانی

شافعی:تولیدکنندگان از فرصتی که مردم در اختیارشان قرار می دهند برای نوسازی و ارتقای کیفیت استفاده کنند

 

مقام معظم رهبری در پیام نوروزی سال 97 با بیان این که معمولا در شعارهای سال ها مخاطب را مسئولان قرار می دادم؛ امسال مخاطب، همه‌ آحاد ملّت و از جمله مسئولان خواهند بود بر اهمیت سخت کوشی در سال جدید تاکید کردند و فرمودند:بسیاری از مشکلات اقتصادی، مشکلات معیشتیِ مردم -هم مسئله‌ اشتغال، هم مسئله‌ سرمایه‌گذاری و بقیّه‌ چیزها- حل خواهد شد. آسیب های اجتماعی به میزان زیادی کاهش پیدا خواهد کرد؛ یعنی محور، تولید ملّی است. بنابراین اگر تولید ملّی شتاب بگیرد، بسیاری از مشکلات حل خواهد شد. من این را محور قرار دادم برای شعار امسال؛ شعار امسال «حمایت از کالای ایرانی» است؛ سال «حمایت از کالای ایرانی».

اتاق بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی ایران به عنوان بزرگ ترین تشکل بخش خصوصی کشور که از نمایندگان بخش های فعال اقتصادی تشکیل شده است و نبض تولید و صادرات و واردات را در دست دارد می تواند درتحقق شعار سال نقش به سزایی ایفا کند چنان که شافعی رئیس این تشکل بزرگ خصوصی در گفت و گو با خراسان تصریح می کند ازسویی همه مردم به هر نحو ممکن حتی برای مقطعی کوتاه هم که شده است باید با خرید کالای ایرانی از تولید داخلی حمایت کنند البته  در این زمینه یک تفاهم ملی و ۳ ضلعی میان دولت ،بخش خصوصی و مردم نیاز داریم.آن چه در زیر می خوانید حاصل گفت و گوی ما با غلامحسین شافعی رئیس اتاق ایران است .

برای ورود به بحث لطفا مختصری از وضعیت اقتصادی کشور و رابطه مردم با تولید داخلی بگویید. 

وقتی می خواهیم از حال و وضعیت تولید و از سویی رابطه نامطلوب مردم با مصرف کالاهای تولید داخل صحبت کنیم باید یک واقعیت را در جامعه و از منظر اجتماعی مورد بررسی قرار دهیم که چگونه و چرا کالای خارجی بیشتر از کالای ایرانی مصرف می شود. در این ارتباط یک قضیه اجتماعی در کشور اتفاق افتاده است که خیلی کم به آن توجه شده و آن این است که طبقه متوسط جامعه طی سال های متمادی بسیار ضعیف شده و قدرت خرید مردم پایین آمده است. درواقع بخشی از همین‌ طبقه متوسط جامعه به دلیل فضای ناسالم‌ اقتصادی که در سال های پیش به وجود آمده به طبقه بالاتر صعود کرده و بخش بزرگی از این طبقه به دلیل شرایط اقتصادی به طبقه پایین نزول پیدا کرده اند.آن چه درباره مصرف کالا در طبقه اول جامعه از گذشته با آن روبه رو بوده ایم و اکنون نیز ادامه دارد، این است که طبقات اول یا دهک های بالای جامعه همیشه و همواره کالای ایرانی مصرف نمی کرده اند و اکنون نیز این روند ادامه دارد. از طرفی هم طبقه متوسط تجزیه شده و تعداد زیادی از آن ها به طبقه پایین رفته اند که قدرت خریدشان کاهش پیدا کرده و اصلا قدرت خرید کالای ایرانی با قیمت بالا را ندارند، بنابراین به دنبال کالاهای ارزان ولو بی کیفیت هستند.

از سویی هم یک دیدگاه اجتماعی و هم یک معضل اقتصادی با عنوان کاهش قدرت خرید مانع از توجه به تولیدات داخلی است چرا تولید داخلی ما گران است؟   

مشکل اصلی ما در تولید کالاهای ایرانی شکاف فناوری بین فرایند ما در تولید در مقایسه با فرایندتولید جهانی است که بخشی از آن به دلیل تحریم ها به وجود آمده است چه این که در بسیاری از تولیدات به فناوری روز مجهز نیستیم. بنابراین کالای ما از لحاظ کیفیت با کالای جهانی توان رقابت ندارد. علاوه بر این از ماشین آلات فرسوده استفاده می کنیم و کارایی این ماشین ها پایین و مصرف انرژی اش بالاست . همین باعث می شود کالای ما با قیمت زیادتری عرضه شود. می توان این طور نتیجه گرفت که به لحاظ کیفیت و قیمت با مشکل مواجه هستیم و در بسیاری از کالاهای ایرانی اگر تغییرات اساسی در این دو مورد صورت نگیرد، خواه ناخواه مصرف کالای ایرانی با مشکل مواجه خواهد شد.حالا اگر قرار باشد شعار سال را به واقعیت تبدیل کنیم‌ باید جذابیت کالای ایرانی را بالا ببریم و اگر این‌ مسئله رخ دهد، خود به خود شعار سال تحقق پیدا می کند.

جذابیت چطور بالا می رود وقتی کیفیت پایین و قیمت بالاست ؟

 جذابیت این است که کالای ایرانی رقابت پذیر باشد. اما اگر این‌ اتفاق نیفتد مصرف کالای ایرانی را به سختی می توانیم اشاعه دهیم. وقوع این اتفاق همراه با ایجادحساسیت برای مصرف تولیدات ملی ، ارجحیت دادن مصرف داخلی بر کالای خارجی را ایجاد خواهد کرد.

اگر بخواهیم کاربردی تر صحبت کنیم و وارد مقوله چه باید کردها شویم برنامه ای که می توانید پیشنهاد بدهید و طبیعتا آن را در اتاق ایران دنبال کنید چیست ؟

در این باره بزرگ ترین کمکی که برای تحقق شعار سال می‌توانیم انجام دهیم این است که برای ورود فناوری، بازسازی و نوسازی صنعت ایران تسهیلات کاملا ویژه ای را فراهم کنیم و برای ورود مواد اولیه و تولیدات ایرانی تسهیلات ویژه ای را درنظر بگیریم. این قضیه به سرعت می تواند فناوری روز را به کمک تولید بیاورد و قیمت تمام شده کالای ما را کاهش دهد و آن را رقابت پذیر کندالبته مسئله دیگری که در تولیدات و صنعت ما می تواند اثر پذیری قابل توجهی داشته باشد مساعد کردن فضای کسب و کار برای سرمایه گذاری در کشور است چراکه تا وقتی فضای کسب و کار مساعد نباشد نه سرمایه گذاری داخلی و نه خارجی توسعه پیدا نمی کند و رقابت پذیری  واقعی اتفاق نمی‌افتد. بهبود فضای کسب و کار در بخش تولید یکی از مولفه های بسیار مهم برای تولید کالای بهتر و قیمت بهتر در آینده خواهد بود.

در همین بحث بهبود فضای کسب و کار برخی فعالان اقتصادی از ناپایدار بودن و بی ثباتی وضعیت اقتصادی یا به طور جزئی تر بازار گلایه دارند. 

بله در همین بحث بهبود فضای کسب و کار و جذب سرمایه گذاری چه خارجی و چه داخلی که باعث توسعه بخش تولید می شود مهم ترین موضوع پیش بینی پذیر بودن آینده است. سرمایه گذاران باید بتوانند حداقلی از آینده را پیش بینی کنند. پیش بینی پذیر بودن بخش تولید در کشور حائز اهمیت است و سرمایه ها را از بخش غیر مولد به بخش مولد سوق دهد. زمانی که نتوانیم حداقلی از آینده اقتصاد را پیش بینی کنیم، امنیت برای سرمایه گذاری متزلزل می شود و مانند گذشته منابع به سمت کارهای زود بازده و غیرمولد و دلالی پیش می رود . تولید جان نمی گیرد و کالای ایرانی رقابت پذیر نمی شود. حداقل باید پیش بینی عوامل قیمتی تمام شده کالا را داشته باشیم. برای مثال بدانیم سال آینده مالیات بر تولید و قیمت ارز و عوارض بر تولید بر چه اساس خواهد بود . اگر نتوانیم این موارد را پیش بینی کنیم، امنیت برای سرمایه گذاری دچار خدشه می شود، تولید توسعه پیدا نمی کند و مشکلات گذشته کماکان ادامه خواهد داشت.

نوسانات نرخ ارز هم از جمله همین گلایه هاست یا سود سپرده ها و تسهیلات بانکی

در این باره حدود دو ماه پیش اعلام موضع رسمی کرده ایم.ما اقدامات بانک مرکزی را مناسب ارزیابی نمی کنیم. یکی از کارهایی که درباره نرخ ارز باید انجام شود و اقدامی قانونی بود که در برنامه چهارم توسعه مصوب شد این بود که تفاوت نرخ تورم داخلی و خارجی را در قیمت ارز در نظر بگیریم. بارها خواستار این شدیم که این کار انجام شود. اگر این قضیه را سرکوب کنیم در اقتصاد تنش ایجاد می شود باید بر اساس واقعیت های اقتصادی و باتوجه به قانون نرخ ارز اقدام شود. درباره سپرده های با نرخ ۲۰ درصد هم دیدید که نقدینگی از سطح جامعه کم نشد. همان موقع به بانک مرکزی اعلام کردیم تفاوت ۵ درصد را باید پرداخت کند تا بارش بر دوش دیگران نباشد نباید ضرر این موضوع را بخش خصوصی و فعالان اقتصادی متقبل شوند. درباره سپرده های ارزی نیز در گذشته اتفاقاتی افتاد که باعث اعتماد نکردن مردم شد .حدود سه سال پیش رسما به بانک مرکزی نامه ای نوشتیم. برآورد ما این بود که حدودا بین ۱۸ تا ۲۰ میلیارد دلار ارز در خانه ها موجود است و این موضوع مطرح شد که به شرط اعتماد و اطمینان، این ارز را از مردم جمع آوری کنیم تا سپرده بانکی شود و ۵ درصد به آن ها سود ارزی دهیم آن وقت همین ارز را در چرخه اقتصاد به تولیدکنندگان برای وارد کردن ماشین آلات و مواد اولیه بسپاریم و به ازای آن ۷ درصد از آن ها سود دریافت کنیم. براین اساس۲۰ میلیارد دلار پول خفته وارد بازار اقتصاد کشور می شود اما این کار صورت نگرفت.باید مسائل اقتصادی را با واقعیت های اقتصادی حل کنیم . درباره نرخ ارز همان قانونی که مجلس تصویب کرده است، کاش اعمال شود و کاش اکنون اعمال شود. دولت و برنامه ریزان اگر اطمینان دهند که با اجرای شعار سال اقتصاد ما در یک نقطه مطلوب به برنامه ریزی جامع می رسد، ولو همه مردم در یک مدتی حتی اگر ضرر می بینند باید این کار را کنیم تا به نقطه مطلوب برسیم و در این زمینه نیازمند حرکت جمعی در کشور هستیم و تولیدکنندگان ما از این قضیه حسن استفاده را می برند.

از مشکلات بخش خصوصی گفتید. مردم در این میان چه حقوقی دارند؟ 

تولید کنندگان و برنامه ریزان باید مشتری مداری را در اولویت قرار دهند. مشتری نیازمند خدمات شایسته تولید است و تولید کنندگان باید مانند تمام دنیا مشتری مداری را به عنوان اصل اولیه در کار خود قرار دهند و مشتری را مالک اصلی کار خود بدانند و خدمت به مصرف کننده را به عنوان وظیفه اصلی خود قلمداد کنند. همچنین فاصله بین تولید کننده و مصرف کننده هنوز پیچیده و طولانی است، کالای تولیدی تا زمانی که به دست مصرف کننده می رسد پروسه طولانی را طی می کند. ازاین رو نظام توزیع در ایران باید اصلاح شود و این فاصله تغییر قیمت زیادی را ایجاد می‌کند و کالای ایرانی را به لحاظ رقابت پذیری با مشکل مواجه می‌سازد، بنابراین نظام توزیع در کشور نیاز به اصلاح دارد‌. این ها جزو حقوق مردم است اما این را هم باید توجه داشته باشیم که در تحقق شعار سال مردم بیشترین نقش را دارند.به طور قطع منظور شعار سال، تکرار سیاست های گذشته نیست و نباید در ذهن متبادر شود که شعار سال یعنی سیاست تولید برای جایگزینی واردات. این نیست که مجبور باشیم کالای ایرانی مصرف کنیم اما باید در نظر گرفت کشورهایی که در گذشته همین شعار را در جامعه تقویت کردند و مردم‌ نیز بدان همت و عمل کردند، تغییرات اساسی در اقتصاد و جامعه آن ها ایجاد شده است. در یک شرایطی حتما و باید کالای ایرانی مصرف کرد، ولو ریاضت باشد حتی اگر شده این کالا را گران تر بخریم باید چنین کنیم تا در آینده با دیگران برابر شویم و امید داشته باشیم با این اقدام آینده را می سازیم. درباره شعاری که امسال داده شده است، تقویت بخش عمومی بیشتر از بخش اقتصادی اش اهمیت دارد  تقویت شعاری که ایرانی کالای ایرانی بخر در جامعه نسبت به شعارهای قبلی پذیرفته شده تر است و باید عمومی تر و تقویت نیز شود. در این زمینه برای رسیدن به یک هدف خاص نیاز به یک تفاهم ملی داریم  و برای رسیدن به این هدف خاص باید متعهد باشیم و تولیدمان را جهانی کنیم و مشکلاتمان را مرتفع سازیم و از این موقعیت استفاده کنیم تا هم تراز جهان شویم . برنامه ریزان کشور برنامه منسجمی را تدوین و به جامعه القا کنند و متعهد به اجرایش شوند و گزارش روند اجرایش را به جامعه اعلام کنند تا جامعه باور کند که در این مسیر حرکت می کند.

شما از یک تفاهم ملی صحبت می کنید واین که باید به هر قیمتی کالای ایرانی بخریم دقیقا یعنی چه ؟

ما فرصت زیادی نداریم. باید یک بار تصمیم بگیریم و همه باهم اعم از مردم، برنامه ریزان، حاکمیت کشور و فعالان اقتصادی این شعار را محقق کنیم.بسترهای لازم را فراهم کنیم. مواد اولیه متناسب با تسهیلات مناسب و فضای کسب و کار را فراهم آوریم. امنیت اقتصادی  را به کشور برگردانیم نمی توان کتمان کرد جوانان ما امکانات در اختیارشان نیست. در حالی که جوانان تحصیل کرده آماده کار می توانند  نبوغ های تازه را به جامعه اقتصادی کشور تزریق کنند و ابتکارات جدید را در بخش تولید کشور به مرحله عمل در آورند‌ . نباید از این نیرو غافل ماند.

این میدان را چه کسی باید به جوانان بدهد ؟

دولت باید سایه اش را از سر اقتصاد کشور بردارد. سایه سنگین دولت بر اقتصاد راه حرکت نبوغ های کشور و راه رقابت را برای بخش خصوصی بسته است وگرنه همین بخش خصوصی می‌تواند با کمک نبوغ جوانان کشور اقتصاد را پیش ببرد. یکی از عواملی که می تواند توسعه اقتصادی و اقتصاد رقابت پذیر را ایجاد کند این است که اقتصاد مردمی شود.

شما جزو کسانی هستید که همیشه از فساد سیستمی انتقاد کرده اید، آیا قبول دارید فسادهایی وجود دارد که بخش خصوصی را هم با چالش رو به رو کرده است؟ 

اقتصاد ما دامنه گسترده ای دارد و همه به این مهم اعتراف دارند که مشکل اساسی در کشور است و‌ دامنه این موضوع گسترده شده و در مسائل اقتصادی یک عده کاسبان راحت طلب عادت به رانت خواری کرده اند که تحت هر شرایطی قصد سوء استفاده دارند. به بیان دیگر نبود شفافیت، مانع بزرگی بر سرراه مبارزه با فساد و رانت در کشور است. در این باره باید به حقوق مصرف کننده توجه شود و حقوقش به رسمیت شناخته شود. حرکت در این مسیر ممکن است سنگلاخ هایی داشته باشد که باید آن سنگلاخ ها را پذیرفت. اما اگر نقطه عزیمت ما مشخص نباشد همه سنگلاخ ها را هم که بپیماییم باز به جایی نمی رسیم.

مقام معظم رهبری در پیام سال شان به موضوع قاچاق هم اشاره کردند.

قاچاق کالا در کشور بساط عجیبی است البته آمارهایی مبنی بر کاهش آن ادعا می شود اما مبارزه با قاچاق کالا با روش های معمول نمی تواند پاسخ مناسبی بدهد .حرکت های پلیسی به تنهایی این کار را متوقف نمی کند. در این باره باید یک اصل اساسی مورد توجه قرار گیرد . زمانی می توانیم اثر پذیری داشته باشیم که کالای قاچاق غیر اقتصادی شود . در این صورت مبارزه صورت می گیردنباید برای قاچاقچی کالا سودآوری هنگفتی داشته باشد یاریسک پذیری در مقابل این سود برایش صرفه عمل پیدا کند. اگر قاچاق سودآورباشد  هرچقدر مبارزه کنیم، اثر ندارد.

پیش بینی می شود فشارهای سیاسی بین المللی اجازه ندهد اضلاع موثر در تحقق شعار سال این مهم را محقق کنند نظرتان چیست؟

در شرایط حاضر از مهم ترین کارهایی که باید در روابط خارجی بدان توجه شود، تلطیف روابط است این برای اقتصاد ما مهم است.با این وضع یکپارچگی که درباره دیدگاه دیگران نسبت به ایران بوده است برنخواهد گشت و بسیاری از کشورها آن پیروی چشم بسته را نخواهند داشت. شناخت از ایران نسبت به گذشته متفاوت شده است. در چند سالی که رفت و آمدها شروع شده دیدگاه ها نسبت به ایران تغییر کرده است و سیاست کشورهایی که با آمریکایی ها جفت بودند امروزه به آن محکمی نیست و خوشبختانه اختلاف نظر وجود دارد. ممکن است هنوز برخی تلاش های سیاسی در عرصه بین المللی بر علیه ایران روی ما اثرات زیادی داشته باشد اما قطعا مانند گذشته نخواهد بود. البته اقتصاد ما در این قضیه شکننده تر است. بنابراین در این شرایط نیازمند این هستیم که بیش از گذشته هم بخش خصوصی و دولتی در مجامع جهانی حضور داشته باشیم. ارتباط مان با اتاق های جهان را بیشتر کنیم . قطعا کشورهایی که خرید نفت را از ما افزایش دادند به دنبال کاهش آن هستند و این مهم روی درآمدهای ارزی ما اثر می گذارد اما همان طور که رهبری تاکید فراوان کردند تکیه به بازوی خودمان و تقویت کار ضروری است و بالابردن توان ملی کشور در بخش اقتصادی نیز حائز اهمیت است. چه تحریم ها بیشتر شود و چه کمتر‌، این به عنوان راهبرد بلند مدت کشور مورد توجه قرار گیرد و به هرصورت سعی کنیم توان داخلی مان را افزایش دهیم.

 

کلیه حقوق این پورتال مربوط به اتاق بازرگانی ،صنایع ،معادن و کشاورزی خراسان رضوی می باشد